وقتي ما يك تماس اينترنتي برقرار مي كنيم بسته هاي تماس از طريق شبكه از مبدا تا مقصد تماس منتقل مي شوند. پس متناسب با حجم اين بسته ها و تعداد آن ها كه در يك لحظه از گره اي در شبكه عبور ميكند، بايد پهناي باند مناسبي وجود داشته باشد. اگر اين پهناي باند از ترافيك صوتي كه در لحظه منتقل مي شود كمتر باشد، طبيعتا صدا دچار اختلال مي شود.

براي نمونه وقتي با اپليكيشن هايي كه كار انتقال صدا از طريق اينترنت را انجام ميدهند مانند وايبر يا واتساپ تماس تلفني برقرار ميكنيم. گاهي تاخير صدا يا قطعي صدا را تجربه كرديم دليل مشخص اين مشكل عدم وجود پهناي باند مناسب در مبدا يا مقصد و يا مسير تماس مي باشد.

 

 

وضعيت ترافيك در شبكه داخلي 

در شبكه داخلي ما در صورتيكه از سرويس هاي خاص و به صورت همزمان در يك گره استفاده نكنيم عمدتا مشكل پهناي باند را نخواهيم داشت. در شبكه داخلي حداقل پهناي باند متعارف كه كارت هاي شبكه، سوييچ ها و كابل هاي cat5 پشتيباني مي كنند 100 مگابيت بر ثانيه مي باشد و اين نرخ عبور ترافيك در شرايط معمول با استفاده از هر كدكي براي ما مشكلي را به دنبال نخواهد داشت. 

در شبكه داخلي تنها در دو صورت پهناي باند لازم به بررسي هست. اول زماني كه تعداد تماس همزمان زيادي را از يك نقطه ميخواهيم عبور دهيم و دوم زماني كه مي خواهيم از بستر wifi براي تماس تعدادي از داخلي ها استفاده نماييم كه در اين شرايط محاسبه پهناي باند اشغالي و نرخ واقعي پهناي باند قابل استفاده بسيار مهم خواهد بود.

 

مديريت ترافيك خروجي روي سرويس ها

در زمانيكه از اينترنت يا بستر شبكه با پهناي باند محدود براي ارتباط بين دو نقطه استفاده مي كنيم يكي از راهكارهاي استفاده بهينه از پهناي باند طبقه بندي سرويس هارو اولويت بندي پروتكل ها در استفاده از پهني باند مي باشد.

براي اينكار نيازمند سوييچ هاي مديريتي و روترها هستيم تا با اولويت بندي سرويس ها، بسته هاي voip را در اولويت نسبت به ديگر داده ها قرار دهيم تا سوييچ ها و روترها در زمان مكالمه ابتدا ترافبيك مورد نياز تماس را رزرو نمايند و الباقي پهناي باند را در اختيار سرويس هاي ديگر قرار دهند.

 

چه عواملي در ترافيك تماس موثر است

بعد از بحث در مورد پهناي باند و تاثير ترافيك هاي ديگر وقت آن رسيده به خود بسته هاي صوت بپردازيم. عامل اصلي موثر در اندازه و حجم بسته هاي صوتي كدك هاي فشرده سازي مي باشند. همانطور كه مشخص هست هر كدك بر اساس استانداردهايي كه دارد بسته ها را تا حد مشخصي فشرده مي سازد. هر چقدر اين فشرده سازي بيشتر صورت پذيرد، پهناي باند كمتري براي انتقال بسته ها مورد نياز مي باشد.

البته بايد دقت داشته باشيم كه با افزايش فشرده سازي و كاهش ترافيك در عمل بار پردازنده ها افزايش ميابد. در هر صورت كدك هاي متفاوت پردازش هاي متفاوتي را به مركزتلفن تحميل ميكنند و خروجي هاي متفاوتي از نظر حجم بسته ها در اختيار ما قرار مي دهند.

كدك هاي متداولي كه در سيستم تلفني محبوب استريسك براي فشرده سازي صدا استفاده مي شوند، كدك هايي نظير، G711، G723 ، GSM، G729 و غيره ..... مي باشند. كه در زير به پهناي باند اشغالي تعدادي از كدك هاي متداول مي پردازيم.

 

codec	name	bandwidth (incl. overhead)	bandwidth for 5 concurrent calls	quality
G.711 a/u-law	PCM	80 kBit/s	512 kBit/s	ISDN
G.729	CSA-CELP	32 kbit/s	200 kBit/s	good
iLBC	iLBC	32 kBit/s	200 kBit/s	good
G.723.1	MP-MLQ	21 kbit/s	110 kBit/s	average
G.723	A-CELP	15 kbit/s	80 kBit/s	average
GSM fullrate	GSM	13 kBit/s	80 kBit/s	average
G.726	AD-PCM	55 kbit/s	386 kBit/s	GSM
SpeeX	SpeeX	4 - 15 kBit/s	25 - 80kBit/s	variable

این جدول از سایت kerio.com نقل شده است.

برای محاسبه پهنای باند مورد نیاز مکالمات می توانید به اینجا مراجعه نمایید و با درج تعداد تماس و نوع کدکی که استفاده می نمایید پهنای باند مورد نیاز را بدست آورید.

برای برآورد پهنای باند مصرفی ابتدا نوع کدک های ورودی و خروجی را بر انتخاب و سپس پروتکل را انتخاب و نهایتا تعداد تماسی که به صورت همزمان خواهیم داشت را مطابق شکل زیر وارد می نماییم.

برای نمونه ما کدک g729a را در مبدا و مقصد انتخاب کردیم و پروتکل ارتباطی ما sip می باشد. تعداد تماس همزمان را هم 3تماس قرار دادیم. همانطور که مشاهده می نمایید جمع پهنای باند مصرفی 141.76kbps می باشد.

در بسیاری موارد ما قصد انتقال خط تلفن از نقطه ای به نقطه ایی دیگر را داریم و برای پایدارای بستر ارتباطی علاقه مند به استفاده از سرویس اینترانت هستیم، طبیعتا به واسطه هزینه نسبتا بالاتر سرویس های اینترانت از اینترنت علاقه مندیم حداقل سرویس مورد نیاز را تهیه نماییم. در ادامه و در جدول زیر پهنای باند چند نمونه تماس voip تحت پروتکل sip با دو کدک G.711 و G729 را برای 2 تا 10 تماس همزمان را مقایسه میکنیم و تقریبی از هزینه های اینترانت برای زمانی که نقاط در یک شهر و یا دو شهر یا استان متفاوت می باشد را بر اساس تعرفه اعلامی شرکت مخابرات اعلام می نماییم.